Програма фестивалю "Jazz Bez" поєднуватиме формати концертів у великих залах та клубних виступів.
Львів, як і завжди, залишатиметься центром фестивалю не тільки організаційно, але й ідеологічно. У Львові всі 10 днів будуть заповнені концертами на яких виступатимуть всі учасники фестивалю.

Przemyski Festiwal „Jazz bez..." , który kontynuuje tradycje Mikołajek Jazzowych, odbędzie się w dniach 3-6 grudnia. Zainaugurują go młode przemyskie zespoły Big Band MDK oraz Iwona Wątróbska Quintet i zwycięzcy lwowskiego ethno-jazzowego Festiwalu „Flugery Lwowa - 2009" zespół „Ad libitum".
Następnego dnia wystąpi ukraiński zespół „Bez Spogadiv" uprawiający cool-jazz i polska formacja New Bone grająca żywiołowy, ekspresyjny hard-bop.
5 grudnia usłyszymy jazzowe interpretacje utworów Chopina w wykonaniu „Jagodziński Trio" oraz międzynarodowy projekt „Avtokar" jednoczący czołowych przedstawicieli free jazz z Ukrainy, Polski i Wielkiej Brytanii (Mark Tokar, Mark Sanders, Wacław Zimpel, Mikołaj Trzaska). Na zakończenie koncert grupy „Fortet" & Marek Bałata - jednej z pierwszych w Polsce formacji latin - jazzowych, której muzyka łączy rytmy karaibskie (salsa, cha cha, bolero oraz merenque) z jazzowymi improwizacjami na wysokim poziomie oraz „Dzyga Jazz Quartet" słynna formacja jazzowa ze Lwowa, której kierownikiem artystycznym jest znany lwowski jazzman Włodzimierz Kit. Zespół założony w grudniu 2001 roku podczas I Festiwalu Jazz Bez... z inicjatywy Markijana Iwaszczyszyna jest już swoistą legendą na scenie ukraińskiej. Od lat nieprzerwanie prezentuje wysoki poziom artystyczny, umiejętnie łącząc klasyczne tematy z fusion oraz z free jazzem.

Panel dyskusyjny "Upadek Muru Berlińskiego a Europa Wschodnia"

09.11.2009 
 

Участь професора Влодзімєжа Бородзєя у подіумній дискусії "Прорив 1989 року: який спадок для руху борців за громадянські права?"

Місце проведення:

Посольство Федеративної Республіки Німеччина в Україні, вул. Богдана Хмельницького, 25.

Початок: 18:30

Вхід за запрошеннями

Prof. dr hab. Włodzimierz Borodziej

Profesor historii na Uniwersytecie Warszawskim
Przewodniczący Rady Naukowej Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk

Ur. w 1956 r. w Warszawie,
1997-2007 polski współprzewodniczący Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej,
1992-1994 dyrektor generalny w Kancelarii Sejmu,
1999-2002 prorektor Uniwersytetu Warszawskiego,
1994/95 profesor gościnny na Uniwersytecie Filipa w Marburg,
2004-2005 na Uniwersytecie Schillera w Jenie

Autor m.in. Der Warschauer Aufstand 1944/ The Warsaw Uprising of 1944 (Fischer-TB 2004/ The University of Wisconsin Press 2006),
współredaktor m.in. Option Europa. Deutsche, polnische und ungarische Europapläne des 19. und 20. Jahrhunderts (3 tomy, Vandenhoeck & Ruprecht, 2005); redaktor m.in. Polska wobec zjednoczenia Niemiec 1989-1991. Dokumenty dyplomatyczne (Scholar 2006).
Na zlecenie Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych redaktor naczelny serii Polskie Dokumenty Dyplomatyczne (ukazują się od 2005 r., PISM)

Захаров Євген Юхимович

співголова Харківської правозахисної групи.

Участь у дисидентському русі 70-х - 80-х років. 1988 - 1992рр. - кореспондент газети "Експрес-хронiка", 1990-1994 рр. - депутат Харківської міської Ради. Заступник голови Харківської міської комісії з питань поновлення прав реабілітованих (з 1990 р.). З 1989 по 1992 рр. - співголова Харківського "Меморіалу". З 1994 р. член правління міжнародного товариства "Меморіал". З 1992 р. співголова Харківської правозахисної групи. З 2004 року - голова правління Української Гельсінкської Спілки з прав людини

Член Московської Гельсінкської групи (з 1989 року), Міжнародного товариства прав людини, Українська Секція (з 1995 р.) та Української Інтернет-спільноти ( з 2003 р.).

Публікації:

11 наукових робіт з прикладної математики та проектування електричних машин (1976-1985), більше 150 праць на правозахисні та супутні теми в Україні, Росії, Литві, Німеччині, Франції, США, Данії, Польщі (1987-2004).

Вольфґанґ Темплін (Wolfgang Templin)

публіцист і правозахисник, колишній НДР-івський дисидент. Займався дослідженням історії "помаранчевої революції" в Берліні.Написав і опублікував свої дослідження в книзі Farbenspiele - Die Ukraine nach der Revolution in Orange.

Przegląd filmów Krzysztofa Kieślowskiego

У рамках Другого Екуменічного Соціального Тижня "Соціальна відповідальність" відбудеться перегляд фільму Кшиштофа Кесльовського "Короткий фільм про вбивство". Кіноверсія "Декалог-5"

Понеділок, 5 жовтня о 19:50

Місце: Великий сесійний зал Львівської міської ради, пл. Ринок, 1

Можливо, ім'я польського кінорежисера Кшиштофа Кесльовського українському глядачеві є менш знаним, ніж, наприклад, імена Стенлі Кубріка чи Віма Вендерса. Тим часом і Кубрік, і Вендерс, і численні кінокритики серед найвидатніших режисерів кінця ХХ століття згадують Кесльовського одним із перших. Відтак той, хто хоч раз бачив його фільми, напевно не зможе їх забути. Бо ці фільми з однаковою силою впливають на нас як на емоційному, так і на інтелектуальному рівні, змушуючи перейнятись переживаннями героїв, показаних настільки глибоко і душевно, що здається, ніби вони - це ми самі або близькі нам люди. Що, зрештою, не повинно дивувати з огляду на винесене в заголовок цієї статті творче кредо режисера.
Кшиштоф Кесльовський народився 27 червня 1941 року у Варшаві. 1969 року він закінчив режисерське відділення кіношколи в Лодзі. Кінематографічну кар'єру Кесльовський розпочав, знімаючи документальне кіно. «Мене цікавила дійсність, і я хотів сказати про неї правду. Я приглядався до людей у тій чи іншій ситуації, спостерігав і намагався зрозуміти», - сказав якось пан Кшиштоф. Ця важлива властивість художника - дивитись і бачити - відчувається в кожному його фільмі. Режисер швидко досягнув вершин документалістики і, зрозумівши, що документальне кіно втручається в долю людини, а навіть може заподіяти їй шкоду, залишив його. Пізніше, знімаючи вже художні фільми, режисер завжди ставив перед собою мету: «змусити глядача беззастережно повірити в показану дійсність, як у реальне життя».
У більшості художніх фільмів Кесльовський експериментував з поняттями долі та випадку, що керують людським життям, і схилявся до висновку, що надприродне в нашому житті можливе. Через специфічну постановку кадру, освітлення режисер досягав особливої «метафізичної» атмосфери (якщо під «метафізикою» розуміти те, що знаходиться поза межами фізичного світу і - відповідно - поза межами емпіричного досвіду). Він прагнув «побачити внутрішній світ людини» і підштовхував глядача до роздумів про сутність людської душі. За словами Кесльовського, «крім задоволення примітивних потреб - виживання, сніданок, обід, вечеря, сон - усі ми прагнемо чогось такого, що надасть змісту нашому життю».
Світове визнання режисерові приніс «Декалог», знятий впродовж 1988-1989 років. Це десять коротких фільмів, кожен з яких базується на одній із десяти Біблійних заповідей. Але фільми не так ілюструють їх, як ставлять запитання: чи діють передані Богом через Мойсея закони в сучасному світі? Головні герої - звичайні люди, нібито випадково «вихоплені» камерою. Вони страждають, кохають, здійснюють злочини, сваряться і миряться. Головна тема - звичайне життя, змальоване з особливою слов'янською теплотою. Є тут і свій «наскрізний герой», зазначений у сценарії як «молодик, що спостерігає за подіями фільму» і названий деякими кінокритиками ангелом. Як гуманіст, Кесльовський говорить словами однієї з героїнь: «Добро є в кожній людині. Просто обставини вивільнюють у ній добро або зло». Ось так, без засудження і моралізаторства, автор звертається до кожного з нас і обговорює з нами ті моральні проблеми, про які ми, незважаючи на їхню важливість, не дуже любимо згадувати у повсякденному існуванні.
Притчевість характерна і для наступних робіт Кесльовського. 1991 року виходить на екрани його «Подвійне життя Вероніки». Фільм розповідає про паралельне існування в Польщі і Франції двох дівчат. Вони подібні, як дві краплі води, але нічого не знають одна про одну. При цьому кожна з них живе з примарним відчуттям двійника. А коли одна дівчина раптово помирає, інша отримує шанс на кохання - так, мовби кількість щастя у світі обмежена, і всі люди, всі події якимось незбагненним чином пов'язані між собою.
Після цього Кесльовський розпочинає роботу над новим проектом, який за моральною проблематикою та «метафізичністю» можна порівняти з «Декалогом». Трилогія «Три кольори» - це спроба художнього переосмислення трьох сформульованих Французькою революцією фундаментальних цінностей Нового Часу: свободи, рівності і братерства. Власне її кінокритики і вважають одним з найбільших досягнень сучасного кінематографа.
Перший фільм трилогії «Три кольори: Синій» розповідає історію молодої жінки (у майстерному виконанні Жульєт Бінош), яка дивом вижила в автокатастрофі, але втратила в ній найближчих людей: чоловіка-композитора і доньку. Тепер її життя, замкнене у в'язниці болісних спогадів, здається позбавленим сенсу. Подолання трагедії для неї рівноцінне здобуттю свободи. Свободи від важкої втрати і від минулого. Їй необхідно розпочати жити з чистої сторінки, щоб продовжити музику чоловіка, щоби пробачити його зраду, щоби стати милосердною і щедрою.
Відповідно притча з елементами трагікомедії «Три кольори: Білий» присвячена темі рівності між людьми. Польський перукар Кароль опинився на паризькій вулиці без грошей і документів - так вчинила з ним його дружина-француженка Домінік після розлучення. Завдяки випадковій зустрічі із земляком йому вдається повернутися додому «зайцем» у валізі. Вже на батьківщині, щоби помститись колишній дружині, герой заробляє достатню кількість грошей та інсценізує власну смерть. Кароль ретельно продумує всі деталі, крім однієї - він все ще кохає Домінік, а в коханні рівності не буває ...
Логічним завершення трилогії стала «братерська» частина «Три кольори: Червоний». Як і попередні, фільм розповідає про кохання, про силу почуттів, що можуть змінювати долі людей. Добра і самотня дівчина випадково знайомиться з дивним старим - колишнім суддею, який підслуховує чужі телефонні розмови. Це знайомство змінює життя їх обох. Старий суддя перестає займатися гидкою справою, а дівчина зустрічає свою долю. У фінальній сцені режисер ніби підсумовує всі частини трилогії, зводячи разом усіх героїв, що зуміли пізнати кохання.
Закінчивши роботу над «Трьома кольорами», Кесльовський, який завжди працював у шаленому темпі (знявши разом із документальними майже сорок стрічок за двадцять вісім років), раптом повідомив, що це - його останній фільм. Минуло зовсім небагато часу - і серце режисера зупинилося на операційному столі. Тепер вже неможливо з'ясувати, чи він справді вважав, що сказав усе, що міг у своїх фільмах, а чи його слова були продиктовані передчуттям смерті. І чого у цій ранній смерті більше - випадковості чи закономірності долі?
Замість відповідей мудрий режисер залишив нам «просто історії», розповісти які міг собі дозволити тільки дуже чесний, вільний і відповідальний перед життям митець. Він не пояснив нам, як жити, але в його фільмах загадковим чином міститься надія зрозуміти колись, що таке любов, у чому полягає щастя і заради чого ми всі живемо, змагаючись зі стражданнями, самотністю і смертю.
                                                                                                        Ксеня ПРОКОПЕЦЬ

Nie lubię słowa "sukces", bo w ogóle nie wiem, co to słowo znaczy.
Sukces dla mnie to osiągnąć coś, czego naprawdę bym chciał.
A to, czego chcę, jest prawdopodobnie nie do osiągnięcia

Krzysztof Kieślowski

Mógłby stać się bohaterem filmu, najlepiej zrealizowanego przez niego. Był pod każdym względem postacią dramatyczną. Może i tragiczną. Życie i twórczość Krzysztofa Kieślowskiego układają się w fascynującą opowieść, pełną tajemnic i sprzeczności, splątaną, nieoczywistą i niejednoznaczną. "Refleksje dotyczące jego dzieł - pisze w interesującej książce Ergo Sum - poszukiwania sensu istnienia w polskim i radzieckim filmie 1960-1990 Irina Tatarowa - nie tylko nie dają się łatwo pogodzić, ale najczęściej są sprzeczne. Cel i sens poszukiwań artysty wzbudzają całą gamę emocjonalnych reakcji - od gwałtownej nieakceptacji, poprzez pobłażliwą obojętność lub wytrwałe próby zrozumienia, aż po uwielbienie".

Od debiutanckiej Blizny, której nie lubił, a która tak idealnie rymuje się z Czerwonym, dziełem ostatnim, ulubionym, z pełnego pasji, charyzmatycznego bujnowłosego chłopca zmieniał się stopniowo, mimo sukcesów i światowej sławy, w zgorzkniałego samotnika i mizantropa. Autobiografia O sobie jest poruszającym zapisem pesymizmu, goryczy i poczucia klęski, świadectwem głębokiego rozczarowania i zniechęcenia do sztuki, którą uprawiał. A przecież spośród polskich reżyserów osiągnął największą zagraniczną sławę i popularność, stał się postacią, rzec można, kultową, rodzajem guru, zwłaszcza dla ludzi młodych, spragnionych autorytetów i osoby ojca.

"Pamiętam - wspomina pierwsze z nim spotkanie Agnieszka Holland - że Krzysztof zrobił na mnie od razu duże wrażenie. Czuło się, że jest liderem. Było w nim coś takiego, że kiedy zabierał głos, wszyscy momentalnie zwracali się w jego stronę". Jego osobowość fascynowała przyjaciół i współpracowników. Książka Stanisława Zawiślińskiego Kieślowski - ważne żeby iść... wyrasta z tej fascynacji właśnie, z podziwu dla postawy moralnej reżysera, jego wewnętrznej uczciwości, jego stosunku do życia i sztuki. Z jego bliskiego myśli filozoficzno-religijnej tao przekonania, że ważniejsza jest droga niż cel. Nie jest to zresztą pierwsza publikacja, jaką autor poświęcił twórcy Amatora. Z biegiem lat stał się wiernym i pilnym kronikarzem jego życia i dzieła. Gromadził materiały, dokumenty, świadectwa. Uczestniczył w wydarzeniach związanych z pamięcią o Kieślowskim.

W swojej książce sięgnął nawet do kronik rodzinnych, do historii nie tylko rodziców, ale i dziadków reżysera. Kieślowski dzieciństwo miał niezbyt sielskie, młodość trudną. Rósł i dojrzewał w cieniu śmiertelnej choroby ojca, ciągle zmieniał miejsca zamieszkania, szkoły, kolegów. Pędził żywot nomada. Nie mogło to pozostać bez wpływu na psychikę chłopca. "Przerażała go kruchość życia, absurdalna ulotność ludzkiej egzystencji" - pisze Zawiśliński. Temat nietrwałości wszystkiego, temat śmierci przewija się przez całą twórczość Kieślowskiego, jest jednym z jej głównych motywów. Ojciec był dla niego postacią ważną. Autorytetem. Osoba ojca odgrywa istotną rolę w fabułach jego filmów. Matka jest jakby nieobecna, co nie znaczy, że nie kochał własnej.

Jako szesnastoletni chłopak ląduje Krzysztof w stolicy, zaczyna naukę w Liceum Technik Teatralnych. Mieszka w bursie, w Dziekance. W 1964 r. zostaje przyjęty na Wydział Reżyserii łódzkiej szkoły filmowej, wynajmuje pierwszy, "własny" pokój w smutnej i szarej Łodzi. Rozpoczyna kolejny rozdział życia.

Zawiśliński z detalami opisuje dzieje tego życia, szkicuje konteksty, przywołuje wypowiedzi i komentarze współpracowników i przyjaciół. Dla twórcy Przypadku najważniejszym etapem realizacji filmu był montaż. Nic tedy dziwnego, że poświęcona mu monografia jest utworem montażowym. Daje to w efekcie nowoczesny, dynamiczny rytm - książkę świetnie się czyta - rzuca wielopunktowe światło na historię i postać bohatera. W sposobie konstruowania dzieła, w stylu opowieści wyczuwa się głęboko emocjonalny stosunek autora do podmiotu jego rozważań. Zawiśliński współtworzy i zarazem podbija mit Kieślowskiego. Mit Artysty z Ludzką Twarzą, niezależnego, kroczącego własnymi ścieżkami, uczciwego do szpiku kości, zdolnego wyrazić na ekranie to, co ludzi najbardziej boli i czego najbardziej potrzebują: wiarę, nadzieję i miłość. Tytuły rozdziałów i podrozdziałów mówią za siebie: Żeby film był filmem, Wielka gorączka, Od miłości do nienawiści, Podróż w głąb duszy czy Wolność i dusza, Olśniewa i wzmacnia, Tworzenie i oddziaływanie itd.

Autor nie kryje faktu, że im bardziej twórca Trzech kolorów ceniony był za granicą, im bardziej obrastał w prestiż i sławę, tym większe budził resentymenty w ojczyźnie. Zaczęło się, oczywiście, od polityki, od której, rozczarowany, oddalał się powoli, lecz konsekwentnie właściwie już od Robotników '71. "Dla Krzysztofa to było doświadczenie krańcowe - mówi Agnieszka Holland. - Po Robotnikach wpadł w totalny pesymizm. Utracił ostatecznie wiarę w to, że można coś zmienić w świecie".

Analizując Przypadek, Stanisław Zawiśliński cytuje m.in. Tadeusza Sobolewskiego: "... nastały trudne czasy dla twórców, którzy nie chcą być wyrazicielami żadnej ideologii, pragną natomiast zachować postawę dokumentalisty, rejestratora stanu ducha, własnego i potocznego. (...) Twórca tego formatu co Kieślowski (...) musi za wierność sobie zapłacić pewną cenę u władz, u krytyki i u publiczności. Sądzę, że osamotnienie reżysera bierze się nie stąd, że źle się ustawił (taką opinię o nim słyszałem), ale że nie ustawił się wcale".

Ukazanie się książki Stanisława Zawiślińskiego było prologiem do uroczystości Roku Kieślowskiego. Potem była katowicka sesja i przegląd filmów "W kręgu Kieślowskiego". Następnie wyjątkowo interesująca multimedialna wystawa "Kieślowski - ślady i pamięć" w łódzkim Muzeum Kinematografii, z pewnością najlepsza w dziejach tej placówki. Zdjęcia, często amatorskie, werki, artykuły drukowane i w maszynopisie, listy publiczne i prywatne. Wycinki prasowe. Plakaty. Książki. Materiały filmowe. Pasjonujący portret człowieka, od dzieciństwa do lat ostatnich. Kuratorki wystawy Krystyna Zamysłowska i Barbara Kurowska zebrały imponujący materiał i świetnie go "zmontowały". Wystawa robi międzynarodową karierę. Trafiła już na Berlinale, ale to dopiero początek zagranicznych podróży.

Podczas Camerimage 2005 Ralphowi Fiennesowi wręczono Nagrodę imienia Kieślowskiego. W Muzeum Kinematografii otwarto wystawę "Krzysztof Kieślowski. Zdjęcia z miasta Łodzi", robione w okresie studiów. Fotografował miejskie pejzaże. Szare i smutne. Scenki uliczne. Bawiące się dzieci. Łobuzerskie buźki chłopaków. Kobiety w różnym wieku. Robotnice. Twarze na ogół pospolite, zwyczajne. Jak w filmach, które wkrótce zaczął robić. W dokumentach, w sławnym filmie Z miasta Łodzi, a potem w fabułach, w Personelu, Bliźnie, Amatorze, Spokoju, Przypadku. Twarz jakby żywcem wyjętą z tych zdjęć miał ulubiony aktor reżysera - Jerzy Stuhr.

Pierwszym sygnałem zmiany patrzenia był film Bez końca: Grażyna Szapołowska i Jerzy Radziwiłowicz to była już inna półka. A w Podwójnym życiu Weroniki, w Trzech kolorach pojawił się świat całkiem inny. Znikła gdzieś brzydota i bylejakość miejskiego pejzażu, pospolitość twarzy. Zrobiło się ładnie. Stylowo. Jak w reklamie lub kolorowej prasie kobiecej. Błysnęły urodą śliczne aktorki, przez Sławomira Idziaka i Piotra Sobocińskiego zmysłowo fotografowane. Wszystko zaczęło służyć urodzie świata i kadru, nawet sławetne trzy kolory, zwłaszcza niebieski i czerwony.

Zmieniał się jednak nie tylko obraz rzeczywistości w filmach Kieślowskiego. Zmieniał się również on sam. Fizycznie i chyba psychicznie. Ukazują to eksponowane na ścianach Muzeum Kinematografii portrety fotograficzne reżysera. Fotografia bywa niebezpiecznym świadectwem. Wystylizowany na Jamesa Deana, emanujący energią "chłopak" o błyszczących oczach ze zdjęć młodzieńczych stał się z biegiem lat człowiekiem śmiertelnie zmęczonym, o naznaczonej cieniem twarzy i przerażająco smutnych oczach.

Podczas Camerimage 2005 spotkali się operatorzy Kieślowskiego. Jacek Petrycki i Witold Stok towarzyszyli wiernie jego wczesnej twórczości. Stok, wybitnie inteligentny, z dużym poczuciem humoru, pracował m.in. przy Personelu. Petrycki - Agnieszka Holland mówi o nim "wyjątkowo czysty i prawy, ma niezwykłe wyczucie moralnej prawdy" - robił potem zdjęcia do Spokoju, Amatora i Bez końca. Obaj wspominali dramatyczne perypetie związane z realizacją Robotników '71. Był to projekt grupowy, praktycznie pokoleniowy, młodzi wspólnie przeżywali inicjację w zawodzie, który - jak wierzyli - wskazywał drogę do prawdy, a prawda jest narzędziem naprawy tego świata. Realizacja tego filmu zaczęła się pod znakiem wielkiej przygody, a skończyła gigantycznym kacem, gorzką świadomością ograniczeń profesji filmowca.

Jacek Bławut i Wiesław Zdort wspominali swą pracę przy Dekalogu. Kieślowski unikał gotowych rozwiązań, nieustannie poszukiwał. Otwarty na wyobraźnię i inwencję innych, stwarzał operatorom wielkie szanse. Wierzył w obraz.

W polskiej świadomości zbiorowej, poczynając od lat 60., ścierały się dwie w zasadzie uniwersalne tendencje: dążenie do "normalności", stabilizacji, życia rodzinnego oraz przyrodzony ludzkiej naturze niepokój znajdujący częściowo ujście w działalności politycznej lub w twórczości. Konflikt między pragnieniem spokoju a owym odwiecznym towarzyszem człowieka - niepokojem wydaje się kluczowy zarówno dla postawy, jak i dzieła Kieślowskiego, czego świadectwem są filmy Personel, Amator, Przypadek, Podwójne życie Weroniki, Niebieski. I tu tkwi, być może, jedno ze źródeł sukcesu Krzysztofa Kieślowskiego. Niepokoju, jaki wzbudza.

                                                                                                                          MARIA KORNATOWSKA

Ретроспектива фільмів Кшиштофа Кесльовського 8-11 жовтня у Києві:

• "Кінолюбитель"

• "Короткий фільм про вбивство"

• "Короткий фільм про кохання"

• "Подвійне життя Вероніки"

Місце: Кінотеатр "Київ", вул. Червоноармійська, 19 

Телефон для довідок: 234-33-80